VAI TRÒ CHỨC NĂNG CỦA GAN TRONG CƠ THỂ CON NGƯỜI

Rate this post

VAI TRÒ CHỨC NĂNG CỦA GAN TRONG CƠ THỂ CON NGƯỜI

I. Gan là gì ?

Bạn Đang Xem: VAI TRÒ CHỨC NĂNG CỦA GAN TRONG CƠ THỂ CON NGƯỜI

Gan là một cơ quan của những động vật sở hữu xương sống, bao gồm cả con người. Cơ quan này đóng một vai trò quan yếu trong quá trình chuyển hóa và một số những chức năng khác trong thân thể như dự trữ glycogen, tổng hợp protein huyết tương và thải độc. Gan cũng gia công dịch mật, một dịch thể quan yếu trong quá trình tiêu hóa. Gan được coi là nhà máy hóa chất của thân thể vì nó đảm trách cũng như điều hòa rất nhiều những phản ưng hóa sinh mà những phản ứng này chỉ xảy ra ở một số tổ chức đặc thù thân thể mà thôi.

II. Cấu tạo của gan

gan

Tùy theo kích thước và trọng lượng của mỗi cá nhân, gan sở hữu sức nặng từ 1.100 tới 1.800 gram. Gan phụ nữ nhỏ hơn gan đàn ông. Gan nằm dưới lồng ngực phải, cách phổi bởi hoành cách mô (diaphram). Theo truyền thống, gan vẫn được chia thành 2 thùy chính (lober), thùy phải và thùy trái, dựa theo vị trí của dây chằng liềm (falciform ligament). Dây chằng này nối ngay lập tức gan với hoành cách mô và thành bụng trước. Tuy nhiên, sự phân chia này ko tương ứng với cơ cấu của lá gan, nên ngày nay, người ta chia lá gan thành 8 khúc (section) dựa vào những phân phối của mạch máu.

Gan được bao bọc chung quanh bởi vỏ bên ngoài chứa đựng nhiều dây thàn kinh, tên là Gibson’s Capsule. Với một cơ cấu và hệ mạch phức tạp, gan được xem là một cơ quan kỳ diệu (marvel organ).

Tuy vậy, tế bào gan ko sở hữu dây thần kinh cảm giác, nên nếu gan bị tổn thương, bệnh thường ko gây ra một triệu chứng nào cả. Chỉ trừ trong trường hợp, lúc gan bị “ sưng phồng” lên, vỏ Gibson sẽ bị kéo căng ra, gây ra những cơn đau “ tưng tức” hoặc khó chịu ở vùng bụng trên nằm bên phải, giáp ranh với lồng ngực dưới. Đây là một số trường hợp của viêm gan cấp tính hoặc lúc lá gan “ sưng to” vì bị suy tim bên phải (proper coronary heart failure). Gan được chở che và bảo vệ bởi xương sườn, nên nếu trong trường hợp bị té ngã hoặc tai nạn, sẽ đỡ bị dập nát hơn những cơ quan khác trong bụng như tụy, lá lách,…

Gan là cơ quan duy nhất trong thân thể cùng một lúc tiếp nhận máu từ 2 nguồn khác nhau: 30% từ tim và 70% từ tĩnh mạch cửa (portal vein). Màu từ tim với những dưỡng khí và nhiên liệu sẽ nuôi dưỡng những tế bào gan. Máu tới từ tĩnh mạch cửa nhận máu từ những cơ quan như dạ dày, lá lách, tụy tạng, túi mật, ruột non, ruột già, cũng như những cơ quan khác nhau trong bụng. Vì gan là cơ quan trước hết, tiếp nhận những chất dinh dưỡng và hóa tố khác nhau từ hệ thống tiêu hóa, gan đã trở thành "nhà máy lọc máu" chính và quan yếu nhất trong thân thể. Thức ăn và tất cả những nhiên liệu, vì thế , sẽ phải đi qua gan trước để được thanh lọc và biến chế thành những vật liệu khác nhau. Đây cũng là nguyên nhân chính mà ung thư từ nhiều cơ quan và phòng ban khác sở hữu thể lan sang gan một cách dễ dàng.

III. Vai trò và chức năng của gan

Gan là một tạng to nhất của thân thể, vừa sở hữu chức năng ngoại tiết, vừa sở hữu chức năng nội tiết, vừa là kho dự trữ của nhiều chất, vừa là trung tâm chuyển hóa quan yếu của thân thể và sở hữu tính chất sinh mạng.

gan_1

Xem Thêm : Tê Chân (Trái – Phải): Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị

a) Chức năng chuyển hóa

Sự chuyển hóa những chất cơ bản (glucid, lipid, proid) diễn ra ở nhiều cơ quan, tổ chức khác nhau trong c ơ thể, nhưng ở gan quá trình chuyển hóa này diễn ra rất mạnh mẽ.

  • Chuyển hóa glucid

Glucid cung cấp năng lượng sống cho thân thể (nó đảm bảo 2/3 toàn bộ năng lượng sống trong thân thể). Chuyển hóa glucid tại gan thông qua quá trình tổng hợp glycogen dự trữ cho thân thể và tăng phân giải glycogen cung cấp năng lượng cho thân thể.

  • Chuyển hóa lipid

Chuyển hóa lipid chủ yếu xảy ra ở gan. Những acid béo tới gan phần to tổng thợp thành triglyceride, phospholipid, ldl cholesterol ester. Từ những chất này gan tổng hợp tạo lipoprotein và đưa vào máu để vận chuyển tới những tổ chức, tế bào khắp thân thể.

  • Chuyển hóa protid

Với protein, gan là một trung tâm chuyển hóa quan yếu song song cũng là một kho dự trữ quan yếu nhất của thân thể.

Protein được dự trữ ở gan dưới dạng nhiều protein enzyme và một số protein chức năng. Những protein này lúc phân giải sẽ tạo thành những acid amin đưa vào máu cung cấp cho những tế bào khác trong thân thể.

b) Chức năng chống độc

Gan được xem như là một lá chắn của thân thể sở hữu tác dụng ngăn chặn những chất độc xâm nhập vào thân thể qua đường tiêu hóa, song song làm giảm độc tính và thải trừ một số chất cặn bã do chuyển hóa chất trong thân thể tạo nên.

Gan thực hiện chức năng chống độc bằng 2 cách như sau:

  • Bằng những phản ứng hóa học: đây là cơ chế chủ yếu để biến những chất độc hại thành những chất ko độc hoặc ít độc hơn rồi đào thải qua đường thận. Những phản ứng hóa học bao gồm: phản ứng tạo ure, phản ứng liên hợp và phản ứng oxy hóa khử.
  • Bằng cách nhất mực và thải trừ một số kim loại nặng, những chất màu tới gan sẽ bị giữ lại ko biến đổi gì và đào thải ra ngoài qua đường mật.

c) Chức năng tạo mật

Mật được gia công liên tục từ tế bào gan và được dự trữ cô đặc ở túi mật rồi từ đó được bơm xuống ruột non trong những bữa ăn. Mật sở hữu tác dụng giúp tiêu hóa thức ăn tan trong dầu, giúp tiếp thu chất dinh dưỡng của thân thể.

d) Chức năng dự trữ

  • Dự trữ những vitamin tan trong dầu : Gan vừa sở hữu tác dụng làm tăng tiếp thu những vitamin tan trong dầu nhờ chức năng bài xuất mật, vừa là nơi dự trữ những vitamin đấy. Một số vitamin tan trong dầu được dự trữ tại gan như : vitamin A, vitamin D, vitamin E ..
  • Dự trữ vitamin B12: Vitamin B12 sau lúc được hấp thụ sẽ được vận chuyển về gan và dự trữ ở đó rồi được phóng thích dần cho thân thể sử dụng. Lượng dự trữ vitamin B12 ở gan rất to, sở hữu thể sử dụng cho thân thể khoảng 2 năm ở điều kiện thông thường .
  • Dự trữ sắt: Sắt được dự trữ tại gan dưới dạng liên kết với apoferritin. Từ gan, sắt được vận chuyển dần tới tủy xương, tham gia vào quá trình tạo hồng huyết cầu.
  • Dự trữ máu: gan là cơ quan nhận được nhiều máu nhất trong thân thể. Do đặc điểm cấu tạo của gan, những tế bào nội mạc của những xoang mạch nam hoa ko gắn chăt vào nhau mà chỉ xếp chồng lên nhau, làm cho những xoang này dễ giãn và giãn to hơn thông thường và như vậy sẽ chứa được nhiều máu hơn ở những mạch khác trong thân thể, thực hiện chức năng dự trữ máu.

Xem Thêm : 1982 mệnh gì và phong thủy hợp mệnh tuổi 1982 | Thiết kế Vạn An

IV. Những nguy cơ tổn thương gan

gan_2

Tuy là một cơ quan to, hoạt động dai sức nhưng gan cũng là cơ quan dễ bị rối loạn và dễ “mắc bệnh” nhiều nhất do phải làm việc quá sức lúc ta đưa vào thân thể nhiều chất độc hại. Những bữa ăn thiếu sự thăng bằng với lượng dư lipid (dầu, mỡ…), những món ăn kém vệ sinh, thói quen sử dụng nhiều rượu, bia, cà phê, thuốc lá…, lao động quá sức, việc sử dụng những thuốc như thuốc kháng lao, kháng virus, quá liều paracetamol… hay những công việc phải thường xuyên xúc tiếp với hóa chất độc hại đều là những yếu tố nguy cơ đe dọa trực tiếp tới sức khỏe của lá gan, gây suy giảm chức năng gan.

Lúc bị tổn thương, gan ko còn khả năng lọc và thải chất độc trong máu gây tích tụ những chất độc, giảm sức đề kháng của thân thể, song song sẽ kéo theo hệ quả tác động tới một loạt những hoạt động sống trong thân thể làm suy giảm chất lượng cuộc sống. Nếu ko biết cách bảo vệ, những căn bệnh mà lá gan bạn sẽ mắc phải sở hữu thể kể tới: rối loạn chức năng gan, viêm gan, suy gan, gan nhiễm mỡ, nhiễm siêu vi hay những căn bệnh phức tạp và rất nguy hiểm như xơ gan, ung thư gan…

V. Những phương pháp vàng bảo vệ gan khỏe mạnh

Hạn chế rượu bia, thuốc lá: Nếu sở hữu sử dụng rượu bia hay trong hoàn cảnh phải sử dụng rượu bia thì nên sử dụng với lượng vừa phải theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO): 25 ml/ngày (rượu 40 độ), tuyệt đối ko nên uống rượu lúc mắc những bệnh về gan. Hạn chế hay tốt nhất là ko hút thuốc lá.

Dinh dưỡng thông minh: Sắm thực phẩm đảm bảo vệ sinh và ăn uống hầu hết, thăng bằng những loại chất đạm, chất béo, vitamin, khoáng vật, ăn nhiều thực phẩm tươi, giàu chất xơ: rau xanh, trái cây,…tránh ăn nhiều đồ cừu, nướng, uống đủ nước mỗi ngày (khoảng 2,5 lít/ngày).

Tăng cường vận động: Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên và điều độ là một trong những phương pháp tuyệt vời vì tính đơn thuần, hiệu quả, ít tốn kém để giữ cho thân thể luôn được khỏe mạnh mỗi ngày.

Khám sức khỏe định kỳ: Thường xuyên khám sức khỏe định kỳ (6 tháng/lần) để biết tình trạng của gan song song sẽ được thầy thuốc tư vấn tiêm phòng vaccin lúc chưa bị viêm gan do virus hayđiều trị kịp thời nếu mắc những bệnh về gan.

Bệnh viện đa khoa Tâm Trí Nha Trang hân hạnh tư vấn cho sức khỏe của bạn !

Địa chỉ: 57-59 Cao Thắng, Phước Lengthy, Nha Trang

Điện thoại: (058) 3887 599 hoặc hotline : 0967849934

Electronic mail: manhongit.dhp@gmail.com

Xem Thêm : Chương trình văn nghệ tiếng anh là gì?